fot. UJD w Częstochowie
Na elewacji Szkoły Podstawowej nr 11 w Gnaszynie powstał mural nawiązujący do klubu piłkarskiego RKS Raków. To praca licencjacka Krystiana Nalewajki z Katedry Malarstwa Uniwersytetu Jana Długosza. Mural na elewacji Szkoły Podstawowej nr 11 – w adekwatnym miejscu, bo od strony przyszkolnego boiska – jest efektem współpracy placówki zarówno z częstochowskim klubem, jak i z uniwersytetem. Jako że dzieło jest zarazem pracą licencjacką, trzeba było ją też obronić – i obrona ta miała miejsce na wolnym powietrzu, tuż obok malowidła, z pełną powagą, której wymaga taka akademicka procedura. Zarówno w naszym mieście, jak i w całej Polsce taka plenerowa obrona pracy to ciągle sytuacja chyba dość niecodzienna.
Na muralu widać m.in. rycerza z czerwono-niebieską tarczą – figurę świetnie znaną społeczności kibicowskiej częstochowskiego klubu. Autorem jest Krystian Nalewajka, student kierunku Malarstwo i Malarstwo w Urbanistyce i Architekturze na UJD. Młody artysta pracował pod kierunkiem prof. Jarosława Kweclicha oraz mgr Tadeusza Koseli – wykładowców Wydziału Sztuki, Katedry Malarstwa UJD.
![](../media/zdjecia/2024-07/mural---podstawowka1.jpg) Szkoła w dzielnicy Gnaszyn zyskała w ten sposób element zachęcający dzieci i młodzież do aktywności. Tworzenie murali na szkolnych budynkach jest jednym ze sposobów na kreowanie przyjaznej przestrzeni – zarazem takiej, z którą przynajmniej spora część szkolnej społeczności będzie się silniej identyfikować. Murale nanosi się na elewacje, ale i na ściany wewnątrz szkół – w korytarzach i salach. Placówki umieszczają na murach wizerunki swojego patrona lub patronki; w szkolnych bibliotekach murale zachęcają do sięgania po książki, zdejmując z ujętych w programach lektur odium nudy i przykrego obowiązku. Bywa, że np. zachęcają do zgłębiania niesłusznie budzących postrach przedmiotów ścisłych albo same są… pomocą dydaktyczną – pomagają opanować mapę świata albo nazwy chemicznych pierwiastków. Czasem wystarczy, że sprzyjają po prostu dobrostanowi dzieci i młodzieży. Zaobserwowano, że np. malarskie reprezentacje przyrody, zieleni, zwierząt żyjących w naturalnym środowisku dobrze wpływają na zdrowie psychiczne młodych ludzi, łagodząc niepokoje czy stany depresyjne.
![](../media/zdjecia/2024-07/mural---podstawowka2.jpg) ,,Jedenastka” w Gnaszynie nie jest pierwszą częstochowską szkołą z taką ,,cechą szczególną” na swoich murach. W 2019 roku na budynku Zespołu Szkół Technicznych odsłonięto malowidło nawiązujące do zawodowych praktyk, które młodzież tej szkoły odbywa w krajach Unii Europejskiej. Autorką projektu, w którym można się dopatrzyć inspiracji freskiem Michała Anioła, była Katarzyna Sławik, uczennica ZST. W VIII Liceum Ogólnokształcącym Samorządowym widać wizerunki dwóch sów – jednej wewnątrz, drugiej na zewnątrz. Są też wielkie, kolorowe skrzydła. Autorem ściennych malowideł w tej szkole jest Michał Błach – częstochowski artysta stosujący technikę klasycznego graffiti (bez szablonów). Od 2022 roku duży portret Gabriela Narutowicza widzi każdy, kto przechodzi obok Szkoły Podstawowej nr 22 w parku przy ul. Żabiej na Starym Mieście. Oblicze pierwszego prezydenta odrodzonej RP – a zarazem patrona SP nr 22 – także wyszło spod ręki Michała Błacha. W taki sposób szkoła uczciła polityka w stulecie jego śmierci z ręki zamachowca.
Źródło: UM Częstochowy |