Główna część obchodów, zorganizowanych przez Urząd Miasta Częstochowy i Związek Inwalidów Wojennych RP, rozpoczęła się o godz. 10 na Placu Pamięci Narodowej.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, radni, reprezentanci organizacji społecznych i kombatanckich, służb mundurowych, nauczyciele, uczniowie oraz poczty sztandarowe częstochowskich szkół. Obecna była także młodzież z klas mundurowych. Wśród gości znaleźli się m.in. senator RP Wojciech Konieczny, poseł na Sejm Andrzej Szewiński, I wicewojewoda śląski Adam Zaczkowski, wicemarszałek województwa śląskiego Grzegorz Boski oraz wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego Stanisław Gmitruk.

Wojskową oprawę uroczystości zapewnił Pododdział Honorowy Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca. Po odegraniu hymnu państwowego jako gospodarz głos zabrał również pierwszy zastępca prezydenta Częstochowy Zdzisław Wolski, który w swoim przemówieniu odniósł się zarówno do sensu obchodów rocznicowych, jak i ich aktualnego przesłania.

– O wojnie na pewno powinniśmy pamiętać i uczyć się o niej. Temu służą takie okazje jak dzisiejsza, a także codzienna praca nauczycieli i wychowawców z młodzieżą. […] Na co dzień szukajmy zatem tego, co nas łączy – a na pewno jest tym nasz wspólny, polski dom, w którym wszyscy chcemy być bezpieczni – mówił Zdzisław Wolski.

Następnie odbyła się ekumeniczna modlitwa w intencji ofiar II wojny światowej. Odczytano również apel pamięci, przypominający o żołnierzach i mieszkańcach Polski, którzy we wrześniu 1939 roku stanęli do walki w obronie niepodległości.

Uroczystość zakończyło złożenie wieńców i zapalenie zniczy pod Pomnikiem Poległym w Obronie Ojczyzny. W imieniu władz i samorządu Częstochowy – w asyście Straży Miejskiej – kwiaty złożyli: pierwszy zastępca prezydenta Zdzisław Wolski i przewodniczący Rady Miasta Marcin Biernat.

„A więc wojna!” – od tych słów rozpoczął się komunikat specjalny Polskiego Radia wyemitowany 1 września 1939 roku po niemieckim ataku na Polskę. Odczytał go Józef Małgorzewski, aktor, sprawozdawca i reżyser radiowy. Nagranie przygotowano wcześniej na zlecenie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na wypadek rozpoczęcia działań wojennych.

Od pierwszych godzin niemieckiej agresji działania wojenne objęły również okolice Częstochowy. Polskie oddziały próbowały powstrzymać natarcie niemieckiej 10. Armii. Walki toczyły się m.in. pod Mokrą, Kłobuckiem, Krzepicami i Opatowem.

Szczególną rolę w obronie ziemi częstochowskiej odegrała 7. Dywizja Piechoty Wojska Polskiego dowodzona przez gen. bryg. Janusza Gąsiorowskiego. Pamięć o jej żołnierzach, podobnie jak o wszystkich ofiarach II wojny światowej, pozostaje ważnym elementem częstochowskich obchodów rocznicy 1 września.

Źródło: UM Częstochowy, fot. Łukasz Kolewiński/UM